Metale i stopy metali są obrabiane dzięki tzw. obróbce plastycznej. Nacisk na metal wywierany jest dzięki stosowaniu narzędzi, a ich kształty zmieniane są w sposób trwały. Kształtowanie realizuje się na zimno lub gorąco.

Metody obróbki plastycznej

Znane są różnorodne metody obróbki plastycznej:

  • walcowanie, czyli zgniatanie walcami;
  • kucie metali młotami, kowarkami lub prasami;
  • ciągnienie;
  • tłoczenie;
  • wyciskanie przy użyciu matrycy.

Czym jest obróbka plastyczna?

Obróbka na zimno poprawia wytrzymałość i twardość materiałów, ale odkształcalność pogarsza się. Obróbkę plastyczną znano już 3000 lat przed naszą erą. Dzisiaj obróbkę stosuje się produkując samochody – tłoczy się karoserię, a podwozie i elementy silnika są odkuwane.

Zalety obrabiania plastycznego elementów

Obrabianie plastyczne pozwala oszczędzać materiał, obniżać koszty, poprawiać właściwości fizyczne i mechaniczne przerobionego materiału, zachować ciągłość włókien. Nadawanie skomplikowanych kształtów jest realne podczas obróbki plastycznej, a w innych technologiach jest ona niemożliwe. Niestety, maszyny i narzędzia do obróbki plastycznej są drogie. Proces obróbki realizuje się na zimno, ciepło, gorąco. Do obróbki używa się matryc, stempli, ciągadeł, rolek, kowadeł i walców. Tłoczniki oraz przyrząd Ruta także są stosowane w obecnych czasach. Firmy kupują ciągarki, giętarki, kowarki, kuźniarki, prasy, walcarki, zaginarki, zgniatarki obrotowe, zwijarki i żłobiarki.

Jak kuje się metale? Na gorąco i zimno…

Metale można kuć na wiele sposobów, wyciskać je, ciąć, tłoczyć, giąć, nagniatać, nitować oraz łączyć wybuchowo lub bez użycia nitów. Kucie może być ręczne lub maszynowe. Kucie maszynowe jest proste, a kucie ręczne to domena kowala, czyli rzemieślnika posiadającego wysokie kwalifikacje w tej dziedzinie. Kucie wymagające użycia maszyn może być swobodne lub matrycowe. Obróbka plastyczna realizowana jest w temperaturach od 20 do 550 stopni Celsjusza. W najniższej temperaturze formuje się cynę i cynk. Obróbka plastyczna przeprowadzana jest w hutach, firmach oraz warsztatach. Działanie jest dość popularne, obarczone jednak koniecznością zakupu drogiego sprzętu i zatrudniania wykwalifikowanych pracowników, którzy muszą posiadać kwalifikacje i być gotowi do realizowania niełatwej pracy, nieraz pracujących na akord, szybko, bez odpoczynku. Przestrzeganie zasad bhp i zapewnienie dobrych warunków pracy to wspólne obowiązki pracodawców i pracowników. Osłony maszyn i urządzeń, właściwe obuwie oraz ubrania pracowników, wentylacja i klimatyzacja są nieodzowne podczas obróbki plastycznej.

Obróbka plastyczna jest metodą badaną w instytutach badawczych oraz na uczelniach, nauczaną w teorii i praktyce. Jest to też działanie realizowane w firmach, które muszą zajmować się działalnością komercyjną oraz dostarczają produktów wysokiej jakości, takich jak np firma Nitrid. Podsumowując, mimo rozwoju technologii obróbka plastyczna stała się normą i często stosowanym działaniem przez niejedną firmę oraz wiele osób.